Nieuwsbericht Eerste Woon- en Leefbaarheidsplan van Groningen vastgesteld

Gepubliceerd op: 23 december 2011

Voor gemeenten in de krimpgebieden zijn het reële vragen: hoe passen we de woningvoorraad aan de vraag van het groeiende aantal senioren aan? Hoe kunnen we de kwaliteit van onze voorzieningen, zoals de bibliotheek, kinderopvang en winkels op peil houden? De ontwikkelingsrichting leggen de gemeenten in de krimpgebieden De Marne en die in de regio's Eemsdelta en Oost-Groningen, vast in de Woon- en Leefbaarheidsplannen. De Marne is de eerste gemeente waar een Woon- en leefbaarheidsplan is vastgesteld. Op 20 december 2011 stelde de gemeenteraad in zijn vergadering het Woon- en leefbaarheidsplan vast.

De Marne heeft samen met de inwoners en andere belanghebbenden nagedacht over hoe de dorpen leefbaar te houden terwijl de bevolking daalt, er minder kinderen geboren worden en het aantal ouderen verdubbelt. In het zogenaamde Woon- en Leefbaarheidsplan maakt de gemeente heldere keuzes, bijvoorbeeld over de woningvoorraad.

Woningen

"Woningbouwcorporatie Wierden en Borgen is een van onze belangrijkste partners. We hebben in ons Woon-en leefbaarheidsplan met hen afgesproken dat zij 190 woningen geschikt maken voor ouderen", vertelt Herwil van Gelder, wethouder van gemeente De Marne, "zodat zij langer zelfstandig kunnen blijven wonen. Het gaat dan vooral om rijtjeshuizen waar bijvoorbeeld een woning tussenuit wordt gehaald. Daardoor ontstaat er ruimte voor een badkamer en slaapkamer beneden. Ook worden de huizen rolstoelvriendelijk gemaakt." Verouderdere en overbodig geworden eengezinswoningen zullen worden gesloopt. De wethouder: "Voor een deel worden daar geen nieuwe woningen meer teruggebouwd om zo het dreigende overaanbod in ons woningbestand terug te dringen". Op deze plekken ontstaat dan natuurlijk vrijkomende ruimte. Over een nieuwe invulling van deze plekken zijn de gemeente en woningbouwcorporatie samen met de omwonenden in gesprek. Zoals in de Spoorstraat in Ulrum en de Addingalaan in Westernieland, waar al woningen gesloopt zijn. In plaats van een rij nieuwbouwhuizen komt op een vrijkomend stukken grond straks waarschijnlijk parkjes. De betrokken inwoners zijn heel enthousiast en stoppen veel tijd in het ontwerpen hiervan.

Verder schrapt de gemeente overbodig geworden nieuwbouwplannen en bestemmingsplancapaciteit.

Voorzieningen

De komende jaren zal als gevolg van de bevolkingskrimp het draagvlak voor de aanwezige voorzieningen verder afnemen. Dit geldt voor bijvoorbeeld onderwijs, sportvoorzieningen, etc.

Daarnaast ligt er een opgave in kwaliteit. Van Gelder: "Wij gaan als gemeente uit van het principe 'kwaliteit gaat voor nabijheid'. Het ten koste van alles een voorziening open houden is niet meer van deze tijd. Als we merken dat het kwaliteitsniveau van een voorziening onder een acceptabel niveau zakt, grijpen we in. Overigens onderkennen we natuurlijk ook dat nabijheid een kwaliteit in zich zelf is, maar we willen niet dat onderbuikgevoelens gaan prefereren boven het nuchter bewaken van kwaliteit.  Voorbeeld van een interventie van de gemeente in de afgelopen tijd is de centralisering van de bibliotheekvoorziening: een aantal kleinere bibliotheken zijn opgegaan in één centrale bibliotheek. Mobiliteit is dan wel de sleutel: de bereikbaarheid van deze centrale voorzieningen moet voor iedereen geborgd zijn"

Het gaat hier verder om het samen met de scholen bewaken van de kwaliteit van het onderwijs en het zoeken naar kansen om dit te versterken. "We gaan in de komende tijd samen met de onderwijsbesturen kijken hoe we tot een duurzaam onderwijssstructuur kunnen komen. Daarbij kijken we niet alleen naar de samenwerking tussen scholen, maar ook naar slimme verbindingen met bijvoorbeeld naschoolse opvang en sportvoorzieningen waardoor we aantrekkelijke en krachtige centra creëren". Ook het overleg met sportverenigingen over mogelijke samenwerking tussen die verenigingen is een van de aandachtspunten. De wethouder: "Ik ben er trots op om te zien dat twee voetbalverenigingen in de dorpen Zoutkamp en Ulrum enige jaren geleden zelf het initiatief genomen hebben om samen te gaan. Zij zagen de demografische ontwikkelingen op zich af komen en hebben daar zonder veel druk van buitenaf zelf stappen genomen om de toekomst van hun geliefde sport in de regio te waarborgen"

Dynamiek van kleine dorpen

Uit het rapport dat enige tijd gelden door CAB is gedaan naar de leefbaarheid in Noord-Groningen ("Onderzoek Bedreigd Bestaan) blijkt ook dat de leefbaarheid van op het platteland  niet in de eerste plaats wordt bepaald door aanwezigheid van fysieke elementen zoals woningen en voorzieningen. Ook wethouder Van Gelder herkent dit: "Het onderzoek bevestigd wat wij in De Marne al veel langer zeggen. Bepalend is de dynamiek tussen inwoners onderling: culturele uitingen en sport- of verenigingsactiviteiten zijn daar vervolgens weer uitingen van". In de Marne  kan in ieder geval geconcludeerd worden dat er  sprake is van een sterk en bloeiend sport- en verenigingsleven en een keur aan culturele activiteiten. Dit bepaald in grote mate de leefbaarheid in de verschillende dorpen en de gemeente in zijn totaliteit. Met de verwachte demografische ontwikkelingen is het niet vanzelfsprekend dat dit zo blijft: door een afnemend inwoneraantal zal de draagvlak onder druk komen te staan. De geschiedenis van de gemeente laat zien dat ook in het verleden door afname van het aantal ' dragers' activiteiten gestaakt dienden te worden.

Het bieden van creativiteit en ondernemerschap is onmisbaar en in de kleine dorpen in De Marne sterk aanwezig. De gemeente speelt hier op in. Van Gelder: "Willen we er voor zorgen dat ook in de toekomst in De Marne  deze  dynamiek voelbaar en zichtbaar blijft, dan zal daar slim in geïnvesteerd moeten worden. Hiervoor is middels het project 'Vitale dorpen in De Marne' reeds een aftrap gedaan: Binnen dit project proberen we lokale initiatieven te stimuleren en waar nodig nog net dat extra zetje te geven". Voorbeelden van projecten die door inwoners zelf bedacht zijn: het aanleggen van een 'Speelbos" in Molenrij, het aanschaffen een gezamenlijke dorpsbeamer in Warfhuizen en het nadenken over een samenwerkingsverband tussen verenigingen in een ander dorp.

De kosten

De voorgestelde maatregelen in het Woon-en leefbaarheidsplan brengen aanzienlijke kosten met zich mee. In eerste instantie gaat het hierbij om ruim 28 miljoen euro. Daarbij moet rekening gehouden worden dat nog niet alle kosten inzichtelijk zijn omdat dat afhankelijk zijn van de keuzes die gemaakt worden in de vervolgtrajecten, zoals al eerder genoemd werd bij het ontwerpen van de toekomstige onderwijsstructuur.

Met name de maatregelen op het gebied van wonen nemen aanzienlijke kosten met zich mee. Geld wat er voor een deel niet is. Daarbij kijkt de gemeente ook naar de provincie en het Rijk. Gedeputeerde van de provincie Groningen Marianne Besselink: "We zijn blij dat de gemeente De Marne zijn nek durft uit te steken. Nu het Woon- en leefbaarheidsplan gereed is, worden de kosten van het krimpvraagstuk inzichtelijk. De financiële opgave is groot, maar we moeten wel. Als we niets zouden doen komt de toekomst van de leefbaarheid op het platteland onder grote druk te staan. Wij hebben de gemeente dan ook aangeboden om actief mee te denken. Het is duidelijk dat deze opgave de kracht van de regio overstijgt. Wij zullen dit bij het Rijk agenderen". Maatregelen waarvoor nog geen middelen beschikbaar zijn, worden pas uitgevoerd als hiervoor middelen zijn geregeld.

Feestelijke presentatie

Het Woon- en leefbaarheidsplan is in nauwe samenwerking met inwoners en maatschappelijke partners opgesteld. Op 11 januari aanstaande wordt het Woon- en leefbaarheidsplan gepresenteerd. Hiervoor volgt een separate uitnodiging.

Terug naar boven