Leens
Lydenze wordt voor het eerst in 1381 als zodanig genoemd. Het is afgeleid van 'lede' en daarvan is de betekenis 'dorp gelegen aan waterloop'. De Romaanse Petruskerk (kruiskerk) stamt uit de elfde/twaalfde eeuw. Het interieur en het in 1733-1734 door Albertus Anthoni Hinsz gebouwde orgel dankt zij aan de adellijke familie Tjarda van Starkenborgh.
Van de vele borgen in het Marnegebied resteert alleen nog de Borg Verhildersum. Het uit de zeventiende en achttiende eeuw daterende gebouw heeft nog resten van de veertiende-eeuwse aanleg. Dit 'verdedigbaar huis' is ingericht in negentiende-eeuwse stijl. In 1953 is het landgoed door de familie Frima verkocht aan de toenmalige gemeente Leens. Bij de borg staan het koetshuis (expositieruimte) en het schathoes (restaurant). De Museumboerderij Welgelegen staat ook op het borgterrein. Daar zijn veel bezienswaardigheden en gebruiksvoorwerpen te zien van de negentiende en begin twintigste-eeuwse landbouw.
Het wierdedorp Leens heeft nog het stijlvolle karakter van een dorp waar de landbouwers zich na hun pensioen terugtrokken. Leens is het bestuurlijk centrum van gemeente De Marne. Op het Hinszorgel (1733) in de elfde-eeuwse NH Petruskerk worden nog regelmatig concerten gegeven. De toren stamt uit 1863. Aan de rand van het dorp, richting Ulrum staat een grenspaal uit 1839. In Leens is het Natuurdoecentrum Insektenwereld gevestigd.
Ten oosten van het dorp ligt het landgoed Verhildersum met borg, koetshuis, dierenweide en museumboerderij Welgelegen. De borg met z’n huidige negentiende-eeuwse inrichting geeft een goed beeld van hoe de Groninger landadel destijds leefde. Museumboerderij Welgelegen geeft een beeld van landbouw en ambacht. Van de grote textielcollectie van Verhildersum (o.a. Groninger Dracht) wordt hier een deel geëxposeerd.
Adresinformatie
Vereniging Dorpsbelangen Leens
p/a Walfriduslaan 5
9781 GH Bedum
tel. (0595) 571 799